Juridisch

Van gestapeld wantrouwen naar horizontaal toezicht

Toezicht en controle vindt in de zorg achteraf plaats op basis van strikte wetgeving, contractafspraken en protocollen. In de praktijk leidt dit model tot wantrouwen omdat zorgverleners jaren na dato door een toezichthouder ter verantwoording geroepen kunnen worden. Controle vooraf of ‘horizontaal toezicht’ is efficiënter en neemt het wantrouwen weg.

Controle achteraf

Aan de hand van de regels en de afspraken oefenen zorgverzekeraars, toezichthouders, kwaliteitsinstituten en ook accountants controle en toezicht uit. So far so good. De praktijk is echter dat iedere controleur dan wel toezichthouder haar eigen accenten legt en niet let op wat andere controleurs of toezichthouders doen. Een praktijk die door grote variaties en complexiteit in de richtlijnen niet altijd vooraf in regels te vatten is.
Voor de controleur of toezichthouder is dat geen probleem, die controleert achteraf. De zorgaanbieder verkeert echter in een onzekere situatie: iedere verrichting kan jaren later door iedere willekeurige toezichthouder of controleur onder een vergrootglas worden gelegd. En vervolgens met de kennis van ‘nu’ achteraf worden beoordeeld in plaats van met de kennis van ‘toen’ vooraf. Gestapeld wantrouwen is het resultaat. Een voor alle betrokkenen onbevredigende situatie die de ontwikkeling van een wendbare en toekomstgerichte zorg blokkeert.

Framework voor vertrouwen

Even terug naar de basisdoelstelling: doelmatige, efficiënte en betaalbare zorg verlenen. Een zorgaanbieder moet binnen een framework van afspraken en maatregelen keuzes maken. Kan dit framework zodanig worden ingericht dat vooraf met een redelijke mate van zekerheid kan worden vastgesteld dat te leveren zorgprestaties voldoen aan daaraan te stellen eisen? Zijn er twijfelgevallen of onduidelijkheden? Vooraf overleggen, in plaats van jaren na dato beoordelen en bestraffen.

Paradigmashift

De ommekeer in het denken is groot en zeker ook ‘disruptive’ te noemen: horizontaal toezicht. In plaats van gestapeld wantrouwen is het nu een randvoorwaarde dat de relatie tussen zorgaanbieders en controleurs/toezichthouders is gebaseerd op vertrouwen. Een totaal andere invalshoek. Vooraf beoordelen, en niet terugkomen op een ingenomen standpunt.
De zorgaanbieder moet er nu voor zorgen de organisatie zodanig op orde te hebben dat vragen of onduidelijkheden vooraf worden onderkend en overlegd. In plaats van dat deze achteraf geconstateerd of, erger nog, in het geheel niet gesignaleerd worden. Daar moeten systemen en processen op worden aangepast. Een flinke uitdaging, maar niet onmogelijk. De Belastingdienst past horizontaal toezicht al enige jaren met succes toe.

Rol van de politiek

Zijn er nog andere actoren in het zorglandschap die hun gedrag moeten aanpassen? ‘Den Haag’ zou zich moeten beraden of zij zich in detail met de uitvoering van de zorg wenst te bemoeien. De decentralisatie van de zorg naar gemeenten heeft gezorgd voor een explosie aan afspraken en contractvoorwaarden. Waarom? De gemeenten hebben hun medewerking aan de transitie gegeven onder de voorwaarde van ‘beleidsvrijheid’. Resultaat: een onbeheersbare situatie.

Vol vertrouwen de toekomst in

Wat ons betreft is de tijd rijp voor ‘disruptive change’ in het toezicht op de zorgsector. In een relatie gebaseerd op vertrouwen en open overleg kan de basisdoelstelling van zorgverlening sneller en effectiever worden bereikt. Wie kan daar bezwaar tegen hebben? Laten we daarom disruptief aan het werk gaan!

Ivo Bolderhey RE RA en Nico Huizing RE RA

Ivo Bolderhey: "Als Associate Partner van Twynstra Gudde houd ik me bezig met het opzetten van het Expert Netwerk Finance & Legal: een flexibele schil van financiele en juridische kenniswerkers voor inzet in de accountancy, de advocatuur en het notariaat en de (financiele kant van de) zorg."

Meer weten?

Mail mij op ibo@tg.nl of bel op 033 - 467 77 86

Nico Huizing: "Ik ben registeraccountant en register IT auditor met een specialisatie in IT binnen de zorgsector. Ook ben ik voorzitter van de kennisgroep ICT & Zorg van NOREA, de beroepsorganisatie van IT-auditors en commissaris bij twee IT-organisaties. Ik kijk terug op 35 jaar ervaring als accountant en IT-auditor bij EY, waarvan de laatste 15 jaar als partner. Bij de EDP Auditgroep was ik dagelijks bestuurder en lid van het bestuur van de sector Healthcare. Ik was betrokken bij de selectie en benoeming van nieuwe partners."

Meer weten?

Mail mij op nhu@tg.nl of bel op 033 - 467 77 86.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *